Z cyklu pytania czytelników Wiedzy i Życie. Część 1

Dodany 15.11.2012

Dlaczego niektórzy szczególnie silnie odczuwają swędzenie po ukąszeniu komarów, a inni mają tylko niewielką nieswędzącą plamkę?

Autor odpowiedzi: DR OLGA ORZYŁOWSKA-ŚLIWIŃSKA, Wiedza i Życie

Konsultacja: DR KRZYSZTOF ŁABUZEK

Z reguły na jednym terenie występuje wiele gatunków komarów, w Polsce odnotowano ich 47. Tylko samice żywią się krwią ssaków lub gadów. Gdy ssą krew, wstrzykują do tkanek ślinę, w której znajdują się m.in. białka rozszerzające światło naczyń krwionośnych i zapobiegające krzepnięciu krwi. Wiele z nich może uczulać ludzi. Swędzenie pojawia się wskutek działania mechanizmów odpornościowych. Obecnie dominuje przekonanie, że każdy widoczny odczyn po ukłuciu jest wynikiem alergii.

Gdy nie doszło jeszcze do alergizacji, człowiek nie odczuwa swędzenia – jego organizm toleruje obce białka. Tak jest przy pierwszym kontakcie organizmu z danym gatunkiem, co zdarza się np. dzieciom odczuwających świąd dopiero po wielu ukąszeniach albo turystom odwiedzającym nowe miejsca. Jeśli ktoś był już ukąszony, to po kilku minutach pozostaje u niego na skórze bąbel, niekiedy osiągający średnicę 5 cm. Jest to reakcja typu natychmiastowego. Odpowiadają za to obecne we krwi przeciwciała AMA (anti-mosquito antibodies) z klasy IgE. U silniej uczulonych ich poziom jest wyższy, wzrasta on sezonowo. Bąbel, zaczerwienienie i świąd skóry stopniowo znikają po 15 min od ukąszenia. Objawy mogą się jednak utrzymywać do 24 godz. W bardzo rzadkich przypadkach AMA prowadzą do wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego i napadów astmy. Jednak u większości osób występuje słabo nasilona alergia na ślinę komarów. Odczyny skórne są u nich słabo widoczne. Gdy po upływie doby pojawia się na skórze mała swędząca grudka, jest to przejaw opóźnionej alergii, za którą odpowiadają przeciwciała klasy IgE i IgG.

Ponieważ w miejscu ukąszenia zostaje uwolniona histamina (kiedyś uważano, że komary wstrzykują histaminę) wywołująca swędzenie i stan zapalny objawiający się obrzękiem i zaczerwienieniem, dolegliwości zmniejszają się po lekach przeciwhistaminowych. Świąd najsilniej hamuje cetyryzyna.

Rzadko w profilaktyce alergii na ślinę komarów stosuje się immunoterapię, podczas której podaje się wyciąg z ciała całego owada, wykorzystywany także w celach diagnostycznych do prób skórnych. Taki wyciąg dostępny jest komercyjnie. Niestety, zawiera on nie tylko alergeny śliny komarów, ale także wiele innych białek mogących być przyczyną nowych uczuleń. Na szczęście udało się uzyskać wysoko oczyszczone alergeny śliny komara i alergeny rekombinowe, co przyczynia się do lepszej diagnostyki i skuteczniejszej terapii osób uczulonych.

Naturalne odczulenie zdarza się rzadko, nieraz pod koniec lata, a warunkiem jego zaistnienia jest wielokrotne pokąsanie przez komary. Niestety, w następnym sezonie wrażliwość znów może się pojawić. Szybkie, zupełne odczulenie wymagałoby kontaktu z tysiącami owadów w krótkim czasie.

 

Komentarzy

  • Obecnie nie ma żadnych komentarzy

Nowy komentarz