Szczepienia przeciw grypie są nieskuteczne, bo powstają z zeszłorocznych wirusów, które zdążyły zmutować

Pokutuje takie przeświadczenie, że szczepienie się przeciw grypie jest nieskuteczne, bo szczepionki opierają się na zeszłorocznych szczepach grypy, które do czasu wyprodukowania szczepionki zdążyły zmutować i są już zupełnie nowymi szczepami. Jak to w końcu z tym jest?!

Próby weryfikacji mitu (10)

30.08.2012 przez Wojak - Inny: dziennikarz
obalam

Absolutna bzdura. WHO sprawdza kilka razy do roku jakie szczepy wirusa są najpopularniejsze. Na podst. ich prognoz wytwarzana jest szczepionka na grypę sezonową.

13.09.2012 przez Dariusz Maciszewski - Pielęgniarka: ratownictwo medyczne ,anestezjologia i intensywna terapia
obalam

Obalam.Szczepy wirusów grypy dobierane są przez specjalistów na podstawie popularnych szczepów w dalekiej Azji ,które do krajów Europy docierają po kilkunastu miesiącach więc po wyprodukowaniu już i podaniu szczepionki.

13.09.2012 przez Anasarka - Lekarz: stażysta
obalam

To zależy co rozumiemy pod pojęciem "nieskuteczne" - szczepienie przeciw grypie ma nas chronić nie tyle przed samym zachorowaniem, co przed powikłaniami, które mogą być przecież bardzo poważne.

16.09.2012 przez Paulina M - Student: lekarski
obalam

Szczepienia są skuteczne, ponieważ są opracowywane na najpopularniejszych azjatyckich szczepach wirusa, które trafiają do Europy z opóźnieniem.

16.09.2012 przez Grzegorz P - Student: studiuję informatykę
potwierdzam

„Ogromną wadą szczepień przeciw grypie jest ich powszechne stosowanie. Podaje się je jak największej liczbie osób, by uniknąć epidemii. Tymczasem ludzie różnią się między sobą także stopniem odporności na infekcje. Szczepionki są więc podawane bez określania indywidualnego stopnia odporności każdego pacjenta.” – mówi dr Jacek Czalej – „Szczepienia bardzo często wyzwalają drzemiące w człowieku skłonności czy choroby. Zachorowanie może więc być odległym skutkiem podania szczepionki, także tej przeciw grypie.”

17.09.2012 przez Ewa Krawczyk - Inny: biolożka
obalam

PZH informuje:

"Eksperci z WHO ustalają skład szczepionki przeciwko grypie, czyli wybierają szczepy wirusa grypy. Informacje czerpią z danych wirusologicznych i epidemiologicznych uzyskiwanych w każdym sezonie epidemicznym z ogólnoświatowej sieci laboratoriów, w tym także z Krajowego Ośrodka ds. Grypy, który mieści się w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego-Państwowym Zakładzie Higieny w Warszawie. Praca tych laboratoriów ma na celu m.in. izolowanie oraz identyfikowanie szczepów wirusa grypy, które krążą w populacji zakażonych osób. Powyższe informacje wraz z wynikami badań genetycznych i serologicznych (określają stopień odporności populacji na poszczególne szczepy wirusa grypy), są podstawą doboru szczepów wirusa grypy, które znajdą się w składzie szczepionki i co, do których jest wysokie prawdopodobieństwo, że będą one przyczyną zachorowań na grypę w kolejnym sezonie epidemicznym."

Krajowy Ośrodek ds. Grypy

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - PZH

23.09.2012 przez Kamil Kopij - Inny: amator
obalam

Oczywiście szczepionki tworzy się na podstawie, popartych badaniami, przewidywań, które w różnym stopniu odpowiadają później rzeczywistym szczepom krążącym w środowisku. Nie mniej jednak nie są to strzały na ślepo i zazwyczaj w dużym stopniu przewidywania pokrywają się z rzeczywistością. Jako, ze mutacje nie biorą się znikąd, tylko najpierw się pojawiają a później rozprzestrzeniają, nie jest prawdą, że szczepionki są nieskuteczne. Inna sprawa, że nie są też w 100% skuteczne, ale na to wpływa już wiele czynników, nie tylko niemożność dokładnego przewidzenia szczepów, jakie będą krążyć.

25.09.2012 przez Igor Spychała - student medycyny
obalam

Nie do końca jest to prawda. Według badań statystycznych szczepionki przeciw grypie wykazują dość wysoką skuteczność u osób powyżej 2 roku życia(nie licząc osób w wieku podeszłym) względem szczepów wirusa, przeciwko, którym mają chronić.(Wikipedia) Osobnym problemem jest wysoka częstość mutacji wirusa. Dla osób, które nie wiedzą: szczepionka jest to wprowadzenie osłabionego wirusa, który nie jest wstanie wywołać choroby, w celu rozpoznania go przez organizm. W przypadku kontaktu z wirusem u osoby zaszczepionej organizm zna już wirusa i może szybko i efektywnie na niego reagować, co powoduje łagodniejszy przebieg choroby lub jej brak. Pojawia się pytanie, jak organizm rozpoznaje wirusa w szczepionce? Otóż rozpoznaje go po białkach jego otoczki. Jeśli wirus w wyniku mutacji zmieni akurat te białka, organizm go nie rozpozna i szczepionka staje się nieskuteczna na taki właśnie szczep, pozostając jednocześnie skuteczną na szczep wirusa, który takiej mutacji nie posiada. Podsumowując: skuteczność szczepienia nie zależy tylko od rodzaju szczepionki, ale także od tego czy wirus jest zmutowany czy też nie. Nigdy nie wiemy na jaki szczep trafimy, dlatego warto się szczepić, bo nawet jeśli szczepionka nie uchroni nas przed wszystkimi szczepami, to przynajmniej przed znaczną ich częścią. Istnieje jednak konieczność corocznego doszczepiania.(wiedza ze studiów)

Jako ciekawostkę dodam, że trwają obecnie prace nad wykorzystywaniem w szczepionkach innych elementów wirusa niż białka otoczki, które tak często by nie mutowały. Gdyby udało się naukowcom znaleźć i wykorzystać w szczepionce taką część wirusa, która absolutnie nie podlega mutacjom, opracowano by szczepionkę, która była by skuteczna raz na zawsze.

Ale póki co, to tylko dywagacje. (wiedza z fakultetu z biotechnologii)

5.10.2012 przez Łukasz Rybiński - Inny: Ksiądz, kosmetyka lecznicza
obalam

WHO na bieżąco monitoruje zapadalność na grypę. Szczepionki są skuteczne, choć nie u wszystkich wywołają ten sam efekt terapeutyczny. Co jest związane z indywidualnym profilem odporności.

7.10.2012 przez Jerzy Miłkowski
obalam

Mogą być nieskuteczne, lecz na ogół są dość skuteczne, ponieważ materiał do szczepień pobierany jest z wylęgarni grypy w wielkich populacjach Indii i Chin. Nie można zagwarantować, że nie powstanie jakaś wyjątkowo niebezpieczna mutacja, ale statystycznie szczepienia dobrze działają. Ja szczepię się z powodów komercyjnych (muszę pracować) i od lat nie miałem prawdziwej grypy z gwałtownym początkiem, b. wysoką temperaturą i bólami stawowo-mięsniowymi

10.10.2012 przez Ernest Piotr Kuchar - Lekarz: Dr n. med.
obalam

Skuteczność szczepionki przeciw grypie może zmieniać się z roku na rok, gdyż zależy od tego, jak dobrze dobrane ("dopasowane") zostały wirusy w szczepionce w stosunku do wirusów grypy aktualnie krążących w danym sezonie grypowym. Skuteczność szczepionki różni się również w zależności od odpowiedzi osoby szczepionej czyli ilości wytworzonych ochronnych przeciwciał, co z kolei zależy od wieku i stanu zdrowia. Przykładowo osoby starsze mogą wytworzyć po szczepieniu niższy poziom przeciwciał niż młodzi i  zdrowi. Mimo to osoby starsze i przewlekle chore nadal korzystają ze szczepień, bo z kolei są grupą ryzyka (są bardziej podatne na rozwój) powikłań pogrypowych.


Trzeba jasno stwierdzić, że nie jest możliwe do przewidzenia ze 100% pewnością, które wirusy będą dominować grypy w danym sezonie. Wirusy grypy nieustannie powoli ewoluują (tzw. "dryf antygenowy") - mogą zmieniać się z jednego sezonu na drugi, rzadziej zdarzają się zmiany w ciągu jednego sezonu grypowego. Z kolei eksperci muszą wybrać trzy wirusy do szczepionki na kilka miesięcy przed kolejnym sezonem grypowym, tak by zdążyć z produkcją i dystrybucją. Ze względu na wymienione czynniki nie zawsze dopasowanie wirusów szczepionkowych do krążących jest idealne, ale zazwyczaj jest dobre. Co sprawia, że dobór wirusów zwykle jest dobry? Ogólnoświatowe, stałe monitorowanie zachorowań na grypę. Dokładnie tak jak pisze Wojak („WHO sprawdza kilka razy do roku jakie szczepy wirusa są najpopularniejsze. Na podstawie ich prognoz wytwarzana jest szczepionka na grypę sezonową”).

 

Jak wybiera się wirusy wchodzące w skład szczepionki przeciw grypie?

Skład szczepionki grypowej jest aktualizowany co roku, w oparciu o informacje i prognozy, które szczepy wirusa grypy krążą w środowisku i jak się rozprzestrzeniają. W obecnej chwili 130 krajowych ośrodków grypy w 101 krajach prowadzi całoroczne monitorowanie zachorowań na grypę. Krążące szczepy wirusów grypy wysyła się do pięciu ośrodków referencyjnych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) prowadzących badania nad grypą: Atlanty w USA (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), Londynu (National Institute for Medical Research), Melbourne w Australii (Wiktoria Infectious Diseases Reference Laboratory), Tokio (Narodowy Instytut Chorób Zakaźnych) oraz Pekinu (Narodowy Instytut Chorób Wirusowych). Ponieważ monitoring wirusologiczny jest tak dokładny, można z wysokim prawdopodobieństwem przewidzieć jak będą rozprzestrzeniać się wirusy grypy i które wirusy wywołają większość zachorowań w nadchodzącym sezonie grypowym. Tak jak pisze Na tej podstawie dobiera się skład szczepionki na aktualny sezon grypowy – osobno dla półkuli północnej i południowej. Dariusz Maciszewski (Szczepy wirusów grypy dobierane są przez specjalistów na podstawie popularnych szczepów w dalekiej Azji ,które do krajów Europy docierają po kilkunastu miesiącach więc po wyprodukowaniu już i podaniu szczepionki).

Celem zwiększenia skuteczności szczepionka przeciw grypie sezonowej jest trójskładnikowa. Zawiera dwa wirusy grypy typu A oraz jeden typu B wybrane przez WHO spośród wirusów grypy krążących wśród ludzi. Dowodem poprawności wyboru jest skuteczność szczepionki obserwowana w badaniach epidemiologicznych sięgająca zwykle 70-90%. Szczegóły poniżej.

 

Skuteczność szczepionki przeciwko grypie

Skuteczność szczepień zależy od wieku i stanu zdrowia szczepionego pacjenta (skuteczność jest większa u starszych dzieci i młodych dorosłych oraz większa u osób zdrowych), zgodności wirusów krążących w środowisku z zawartymi w szczepionce oraz liczby dawek podanych w przeszłości (wydaje się, że większa  liczba dawek w przeszłości zwiększa skuteczność aktualnego szczepienia). Skuteczność szczepionki w zapobieganiu zachorowaniu wynosi około 77-91% u dzieci oraz około 70% u osób starszych. Najniższe, pesymistyczne szacunki wskazują na skuteczność 30-40% u osób starszych po 65 roku życia. Jest, zatem możliwe, że niektórzy zaszczepieni mimo to zachorują na grypę. Najczęściej bywa tak w przypadku kontaktu z grypą tuż przed szczepieniem lub zanim szczepienie zadziała (wytworzenie odporności poszczepiennej trwa około 2 tygodni). Przebieg grypy u osób szczepionych jest łagodniejszy. Co szczególnie ważne szczepienia przeciwko grypie zmniejszają liczbę hospitalizacji wśród szczepionych o 50%-60% oraz redukują liczbę zgonów o 80%.

Świetnie ujęła to Anasarka („szczepienie przeciw grypie ma nas chronić nie tyle przed samym zachorowaniem, co przed powikłaniami, które mogą być przecież bardzo poważne”) Powinniśmy pamiętać, że wytworzenie odporności po szczepieniu trwa około dwóch tygodni i w tym czasie należy unikać możliwości zarażenia. Jeżeli chodzi o zdrowych nastolatków, to szczepienia zmniejszają ryzyko zachorowania na grypę o 70-90% przy dobrej zgodności szczepionki z wirusem krążącym i 0-50% przy braku zgodności. Szacuje się, że ryzyko rozwoju powikłań pogrypowych zmniejsza się o około 70–90%. Ostatnio przeprowadzone badania wskazują na wyższą skuteczność szczepień u dzieci. Skuteczność szczepionki przeciw grypie może zmieniać się z roku na rok, zależnie od tego, jak dobrze dobrane ("dopasowane") zostały wirusy w szczepionce w stosunku do wirusów grypy aktualnie krążących w danym sezonie grypowym.

Co do wypowiedzi Pana Wiesława Boczara, to cieszę się, że Pan podchodzi krytycznie i ma wątpliwości. O to nam chodzi w tym portalu i jest to dobra cecha dociekliwości naukowej, jednakże nasze osobiste mniej lub bardziej irracjonalne uprzedzenia nie powinny być ważniejsze niż dane jakie mamy z badań naukowych.

Zachęcam do zapoznania się z cytowanym piśmiennictwem. W badaniach wykazano, że pacjenci odnoszą korzyści ze szczepienia przeciwko grypie: mniej chorują, rzadziej mają powikłania i w mniejszym odsetku umierają. Zalecenia lekarzy powinny być zgodne z wynikami cytowanych badań – chyba, że pojawią się nowe dane. Powinniśmy korzystać z najlepszych dostępnych dowodów naukowych. A jeśli ktoś podchodzi racjonalnie do sprawy to powinien być gotowy do zmiany swojej opinii, jeżeli pojawią się nowe, wiarygodne dane. 

 

Podsumowując, chociaż nie można ze 100% pewnością przewidzieć, które wirusy grypy będą dominować w danym sezonie grypowym, dobór szczepów jest zwykle prawidłowy, co zapewnia dobrą skuteczność szczepionki.

 

 

Lambert LC, Fauci AS. Influenza vaccines for the future. N Engl J Med. 2010 Nov 18;363(21):2036-44.

Jefferson T, Di Pietrantonj C, Debalini MG, Rivetti A, Demicheli V. Inactivated influenza vaccines: methods, policies, and politics.

J Clin Epidemiol. 2009 Jul;62(7):677-86. Epub 2009 Jan 4.

Effect of influenza vaccination on excess deaths occurring during periods of high circulation of influenza: cohort study in elderly people. BMJ2004;329:660doi: 10.1136/bmj.38198.594109.AE(Published 16 September 2004)

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevention and Control of Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) - United States, 2012-13 Influenza Season. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2012 Aug 17;61:613-8 full-text

Fiore AE, Uyeki TM, Broder K, et al; Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevention and Control of Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), 2010. MMWR Recomm Rep. 2010 Aug 6;59(RR-8):1-62 full-text, corrections can be found in MMWR Recomm Rep 2010 Aug 13;59(31):993, MMWR Recomm Rep 2010 Sep 10;59(35):1147

Jefferson T, Di Pietrantonj C, Rivetti A, Bawazeer GA, Al-Ansary LA, Ferroni E. Vaccines for preventing influenza in healthy adults. Cochrane Database Syst Rev. 2010 Jul 7;(7):CD001269.

Osterholm MT, Kelley NS, Sommer A, Belongia EA. Efficacy and effectiveness of influenza vaccines: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis. 2012 Jan;12(1):36-44. Epub 2011 Oct 25.

Glezen WP. Clinical practice. Prevention and treatment of seasonal influenza. N Engl J Med. 2008 Dec 11;359(24):2579-85.

Effect of influenza vaccination on excess deaths occurring during periods of high circulation of influenza: cohort study in elderly people. BMJ2004;329:660doi: 10.1136/bmj.38198.594109.AE(Published 16 September 2004)

Osterholm MT, Kelley NS, Sommer A, Belongia EA. Efficacy and effectiveness of influenza vaccines: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis. 2012 Jan;12(1):36-44. Epub 2011 Oct 25.